WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT

men-waiting-outside-soup-kitchenHet is crisis in het boekenvak. Dat is het natuurlijk al een tijdje, maar inmiddels begin ik er zelf ook last van te krijgen. Mijn laatste twee boeken ‘Waanzinnige Plannen! En hoe ze te realiseren’ en het prentenboek ‘Billy de Kip’ zijn in verhouding slechter ingekocht dan gebruikelijk. En dat ligt niet aan de boeken, bezweren inkopers, maar aan hun budget. Het geld dat ze hebben wordt besteed aan gegarandeerde bestsellers en steeds minder aan onbewezen titels. In plaats van stapels kopen ze een of twee exemplaren in voor ‘in de kast’ – als je geluk hebt – de rest wordt helemaal niet ingekocht. Zelfs de bestsellerauteur verkoopt minder boeken. ‘De eerste oplage van ‘Debet’ is 80.000 exemplaren,’ zegt Saskia Noort in Trouw over haar laatste boek. ‘Ja, dat is veel, maar bij vorige boeken was de oplage veel hoger. Ook mijn uitgever is voorzichtiger geworden.’

De boekenomzet is het afgelopen jaar met gemiddeld 10% gedaald, veel boekhandels verkeren in zwaar weer en een aantal hebben deze week aangekondigd in het nieuwe jaar hun deuren te sluiten. In 2012 waren er 38 boekhandels minder dan in 2011. Voor 2013 en 2014 worden geen betere cijfers verwacht.

kids readingWij schrijvers merken het niet alleen aan de dalende verkoopcijfers, maar ook aan de dalende leengelden. De LIRA int namens de schrijvers en illustratoren geld voor iedere uitgeleend boek van de bibliotheken. En voor het vierde jaar op een rij is het bedrag dat wij op onze rekening overgemaakt krijgen zo’n 20% lager dan het jaar ervoor. Dat is niet zo vreemd. Steeds minder (volwassen) mensen zijn lid van de bibliotheek en steeds meer filialen moeten sluiten vanwege bezuinigingen.

Uitgevers gaan het komende jaar veel minder uitgeven, meldde De Volkskrant begin 2013. Dat is op zich een goede zaak, want een groot deel van de titels bereikt de consument domweg niet. Maar steeds meer collega’s klagen dat ze hun manuscripten niet meer kwijt raken, niet bij hun eigen uitgeverij en niet bij een andere. ‘Twee jaar geleden zou ik het zo uitgegeven hebben,’ zei een uitgever tegen een niet-onbekende collega, ‘maar nu durf ik het niet aan.’

En niet alleen het aantal titels daalt, ook de mensen die ze uit moeten geven vliegen bij bosjes de laan uit. WPG en Sanoma kondigde grootschalige ontslagen aan, welke uitgeverij volgt in 2014?

De verkopen van e-books stijgen mondjesmaat. Maar ondertussen hoor ik op verjaardagen steeds meer mensen trots vertellen over de ‘gratis’ e-books die ze hebben gedownload voor hun tablet of e-reader. Digitale boeken die ze ook daadwerkelijk lezen en niet meer van plan zijn om te kopen.

Sombere manEn voor het eerst in mijn twaalfjarige carrière als schrijver zie ik het somber in.

‘Als jij al begint te klagen, wat voor kansen hebben we dan nog?’ vroeg iemand van de uitgeverij mij. Ik moest het antwoord schuldig blijven.

Maar deze week, aan het eind van het jaar, realiseerde ik mij iets. Ik focus mij al een tijdje  op de dingen die slecht gaan, in plaats van de dingen die wél goed gaan. En die zijn er nog steeds genoeg! Er zijn meer dan 11.000 exemplaren van ‘Superhelden.nl’ verkocht en ik kreeg dagelijks een mail/tweet/pb waar deel drie blijft en of er ook een film van komt. In 2014 verschijnen er drie boeken van mij, twee jeugdboeken (‘Superhelden3.nl’ bij De Fontein en ‘Trippel Trappel’ – het boek van de gelijknamige Sinterklaasfilm – bij Leopold) en ‘Nachtmerrieman,’ (Meulenhoff Boekerij) mijn eerste thriller voor volwassenen. Ik ben redelijk gezond – gezonder dan twee jaar geleden – en gelukkig met mijn echtgenote en kinderen. 14 februari 2014 zijn we tien jaar bij elkaar.

OlifantJa, mijn inkomen is met zo’n 20% gedaald en dat is zorgwekkend. En het is zaak om mij het komende jaar te focussen op verhogen van mijn omzet en het verlagen van mijn kosten. Dat is een uitdaging. Maar op het moment dat ik mij focus op de vermeende crisis – in het boekenvak of bij ons thuis – verlam ik en doe ik helemaal niks meer. Op het moment dat ik mij concentreer op de dingen die goed gaan, raak ik geïnspireerd en kom ik met nieuwe ideeën.

Alles wat je aandacht geeft groeit en de laatste maanden gaf ik teveel aandacht aan wat er niet werkt in mijn leven. En weet je, als ik zo op Twitter kijk en op Facebook, dan ben ik niet de enige.

Ik ga het anders doen in 2014. Ik ga weer doen waar ik goed in ben: ideeën genereren, mensen inspireren. Kennis delen en anderen helpen hun doelen te bereiken. Niet door oogkleppen op te zetten en de crisis te negeren, wel door aandacht te geven aan wat ik wil dat groeit: liefde, verhalen en – oké – mijn inkomen.

Ik daag je uit hetzelfde te doen. Zet eens op papier wat jij wilt dat groeit in 2014, waar jij het liefst aandacht aan zou willen geven. En stel jezelf dan de volgende vraag: Is dat waar momenteel jouw aandacht naar uitgaat? Staat waar jij de meeste aandacht aan geeft op dat lijstje?

Ja? Ga zo door! Blijf je focussen op wat er goed gaat en creëer nieuwe dingen.

Nee? Maak dan een keuze. Een keuze die jou sterker maakt in 2014. Ook tijdens de crisis.

Heb een geweldig 2014.

WAT NOU ALS JIJ DE WERELD VERANDERT?

WAT NOU ALS JIJ DE WERELD KON VERANDEREN?

Jim HensonJe leest de krant en je wordt boos of verdrietig over wat je leest. Bejaarden worden door bezuinigingen gedwongen op 100-jarige leeftijd weer op zichzelf te gaan wonen. Asielzoekers worden – in afwachting van de behandeling van hun aanvraag – op inhumane wijze opgesloten in cellen. Je favoriete museum/theater/bibliotheek/instelling wordt bedreigd met sluiting omdat er geen geld meer voor is.

Ken je dat?

Je vindt dat de regering daar iets aan moet doen. Of iemand anders. Je wilt protesteren, je tekent een petitie, je deelt een protest op Facebook. Je overweegt de krant niet meer te lezen of te om emigreren naar een ander land, waar nog wél in mogelijkheden wordt gedacht.

Maar wat nou als jij de wereld kon veranderen? Wat nou als jij degene bent die met een Waanzinnig Plan komt in plaats van iemand anders, in plaats van af te wachten?

Ik sprak twee mensen die bezig zijn jonge asielzoekers een doel in het leven te geven, ze te integreren in een community van mensen die over ze waakt en ze zo nodig een handje helpt. Er is iemand die probeert een onderdak te vinden voor de boeken die vernietigd dreigen te worden door de sluiting van de bibliotheek van Het Tropenmuseum. Ik ken een fotografe die live verslag uitbrengt vanaf het Taksimplein in Turkije omdat ze wil dat de wereld weet wat daar gebeurd. (En die jouw steun in de vorm van een donatie goed kan gebruiken!)

Geen idee of ze het gaat lukken of niet, maar deze mensen zijn op een serieuze manier bezig om de wereld te veranderen. Niet door te protesteren of te roepen dat het niet zou moeten mogen, maar door met een plan te komen, met mijlpalen en actiepunten. Door een toekomst te bedenken waar zij blij van worden, in plaats van verdrietig of boos.

In mijn boek ‘Waanzinnige Plannen’ zeg ik: “Onderschat de kracht van frustratie en ongenoegen niet! Onvrede is een fantastische motivator om eens iets anders te proberen. Al die mensen die je vertellen dat boosheid en frustratie nergens toe leiden, hebben maar half gelijk. Als je er niets mee doet, kan ongenoegen je inderdaad opvreten of cynisch maken. Maar als je negatieve energie omzet in daden, kun je de wereld veranderen. Je zult niet de eerste zijn.”

Wat nou als jij de wereld gaat veranderen? Wat nou als jij jouw boosheid of frustratie gebruikt om de wereld een stukje mooier te maken? Wat houdt je tegen? Geen tijd? Geen geld? Jij kan dat niet?

Wat nou als het wél kan? Wat nou als jij dat wel kan? Wat nou het 10 mensen lukt, of 100 of 1.000? Wat zou er dan morgen in de krant staan?