WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT

men-waiting-outside-soup-kitchenHet is crisis in het boekenvak. Dat is het natuurlijk al een tijdje, maar inmiddels begin ik er zelf ook last van te krijgen. Mijn laatste twee boeken ‘Waanzinnige Plannen! En hoe ze te realiseren’ en het prentenboek ‘Billy de Kip’ zijn in verhouding slechter ingekocht dan gebruikelijk. En dat ligt niet aan de boeken, bezweren inkopers, maar aan hun budget. Het geld dat ze hebben wordt besteed aan gegarandeerde bestsellers en steeds minder aan onbewezen titels. In plaats van stapels kopen ze een of twee exemplaren in voor ‘in de kast’ – als je geluk hebt – de rest wordt helemaal niet ingekocht. Zelfs de bestsellerauteur verkoopt minder boeken. ‘De eerste oplage van ‘Debet’ is 80.000 exemplaren,’ zegt Saskia Noort in Trouw over haar laatste boek. ‘Ja, dat is veel, maar bij vorige boeken was de oplage veel hoger. Ook mijn uitgever is voorzichtiger geworden.’

De boekenomzet is het afgelopen jaar met gemiddeld 10% gedaald, veel boekhandels verkeren in zwaar weer en een aantal hebben deze week aangekondigd in het nieuwe jaar hun deuren te sluiten. In 2012 waren er 38 boekhandels minder dan in 2011. Voor 2013 en 2014 worden geen betere cijfers verwacht.

kids readingWij schrijvers merken het niet alleen aan de dalende verkoopcijfers, maar ook aan de dalende leengelden. De LIRA int namens de schrijvers en illustratoren geld voor iedere uitgeleend boek van de bibliotheken. En voor het vierde jaar op een rij is het bedrag dat wij op onze rekening overgemaakt krijgen zo’n 20% lager dan het jaar ervoor. Dat is niet zo vreemd. Steeds minder (volwassen) mensen zijn lid van de bibliotheek en steeds meer filialen moeten sluiten vanwege bezuinigingen.

Uitgevers gaan het komende jaar veel minder uitgeven, meldde De Volkskrant begin 2013. Dat is op zich een goede zaak, want een groot deel van de titels bereikt de consument domweg niet. Maar steeds meer collega’s klagen dat ze hun manuscripten niet meer kwijt raken, niet bij hun eigen uitgeverij en niet bij een andere. ‘Twee jaar geleden zou ik het zo uitgegeven hebben,’ zei een uitgever tegen een niet-onbekende collega, ‘maar nu durf ik het niet aan.’

En niet alleen het aantal titels daalt, ook de mensen die ze uit moeten geven vliegen bij bosjes de laan uit. WPG en Sanoma kondigde grootschalige ontslagen aan, welke uitgeverij volgt in 2014?

De verkopen van e-books stijgen mondjesmaat. Maar ondertussen hoor ik op verjaardagen steeds meer mensen trots vertellen over de ‘gratis’ e-books die ze hebben gedownload voor hun tablet of e-reader. Digitale boeken die ze ook daadwerkelijk lezen en niet meer van plan zijn om te kopen.

Sombere manEn voor het eerst in mijn twaalfjarige carrière als schrijver zie ik het somber in.

‘Als jij al begint te klagen, wat voor kansen hebben we dan nog?’ vroeg iemand van de uitgeverij mij. Ik moest het antwoord schuldig blijven.

Maar deze week, aan het eind van het jaar, realiseerde ik mij iets. Ik focus mij al een tijdje  op de dingen die slecht gaan, in plaats van de dingen die wél goed gaan. En die zijn er nog steeds genoeg! Er zijn meer dan 11.000 exemplaren van ‘Superhelden.nl’ verkocht en ik kreeg dagelijks een mail/tweet/pb waar deel drie blijft en of er ook een film van komt. In 2014 verschijnen er drie boeken van mij, twee jeugdboeken (‘Superhelden3.nl’ bij De Fontein en ‘Trippel Trappel’ – het boek van de gelijknamige Sinterklaasfilm – bij Leopold) en ‘Nachtmerrieman,’ (Meulenhoff Boekerij) mijn eerste thriller voor volwassenen. Ik ben redelijk gezond – gezonder dan twee jaar geleden – en gelukkig met mijn echtgenote en kinderen. 14 februari 2014 zijn we tien jaar bij elkaar.

OlifantJa, mijn inkomen is met zo’n 20% gedaald en dat is zorgwekkend. En het is zaak om mij het komende jaar te focussen op verhogen van mijn omzet en het verlagen van mijn kosten. Dat is een uitdaging. Maar op het moment dat ik mij focus op de vermeende crisis – in het boekenvak of bij ons thuis – verlam ik en doe ik helemaal niks meer. Op het moment dat ik mij concentreer op de dingen die goed gaan, raak ik geïnspireerd en kom ik met nieuwe ideeën.

Alles wat je aandacht geeft groeit en de laatste maanden gaf ik teveel aandacht aan wat er niet werkt in mijn leven. En weet je, als ik zo op Twitter kijk en op Facebook, dan ben ik niet de enige.

Ik ga het anders doen in 2014. Ik ga weer doen waar ik goed in ben: ideeën genereren, mensen inspireren. Kennis delen en anderen helpen hun doelen te bereiken. Niet door oogkleppen op te zetten en de crisis te negeren, wel door aandacht te geven aan wat ik wil dat groeit: liefde, verhalen en – oké – mijn inkomen.

Ik daag je uit hetzelfde te doen. Zet eens op papier wat jij wilt dat groeit in 2014, waar jij het liefst aandacht aan zou willen geven. En stel jezelf dan de volgende vraag: Is dat waar momenteel jouw aandacht naar uitgaat? Staat waar jij de meeste aandacht aan geeft op dat lijstje?

Ja? Ga zo door! Blijf je focussen op wat er goed gaat en creëer nieuwe dingen.

Nee? Maak dan een keuze. Een keuze die jou sterker maakt in 2014. Ook tijdens de crisis.

Heb een geweldig 2014.

10 thoughts on “WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT

  1. Gaan uitgevers echt minder titels uitgeven? Ik denk dat het klopt, maar het beeld is genuanceerd. Het afgelopen jaar heb ik bijgehouden welke boeken er bij een twintigtal kinderboekenuitgeverijen verschenen. Het jaar is nog niet afgelopen, dus het overzicht is nog niet helemaal compleet.

    Ook in 2009 en 2010 hield ik deze aantallen bij. Een vergelijking met 2013 laat zien dat de meeste van deze twintig uitgevers in een jaar nog ongeveer hetzelfde aantal titels op de markt brengen. Bij een beperkt aantal uitgevers (6 ongeveer) loopt het aantal titels duidelijk terug. En daarbij lijkt de nadruk te liggen op Vlaamse uitgevers (al is het wat lastiger om die bij te houden, dus misschien heb ik daar wat titels gemist).

    Zodra mijn overzicht compleet is, zal ik er een serie over schrijven op Kjoek.

  2. Oh ja, zeker staat datgene waarvan ik wil dat het groeit en bloeit hoog op mijn aandachtslijstje. En dat merk ik, want groeien en bloeien doet het.

  3. Boeken zullen altijd gelezen blijven worden. Misschien geven uitgeverijen ook minder boeken uit omdat het makkelijker is geworden om in eigen beheer uit te geven.
    Mensen die in eigen beheer uitgeven investeren in zichzelf, uitgeverijen investeren in anderen en voor hen is dat een reden om alles zorgvuldig tegen elkaar af te wegen. In deze tijd van crisis kunnen zij zich geen risico veroorloven.
    Gevestigde schrijvers/schrijfsters die bewezen hebben inkomen te genereren voor een uitgeverij hoeven zich mijns inziens geen zorgen te maken. Nieuwelingen (hoe goed sommigen ook zijn) maken minder kans, maar die kunnen altijd terugvallen op het uitgeven in eigen beheer.

    • In eigen beheer je boeken uitgeven is een uitkomst als je gelezen wilt worden, maar niet als je er je brood mee wilt verdienen (enkele uitzonderingen daargelaten). En het zijn ook de gevestigde schrijvers die geweigerd worden, vergis je niet, Agnes. Je bent zo goed als (de verkoop van) je laatste boek. En waar eindigen we als er geen nieuwelingen bijkomen?

  4. Ik heb met veel interesse je blog gelezen. Als onbekende dichter heb ik uit pure noodzaak mijn twee bundeltjes in eigen beheer uitgegeven. Als ik jouw verhaal hoor, hoop ik dat de zaak ooit gaat aantrekken, aangezien ik nog een hoop mooie poetische woorden opgeslagen heb, die ik graag aan anderen wil laten lezen.
    Toch laat ik me niet ontmoedigen en probeer me idd te focussen op de dingen die wel lukken en uitdagen. Mijn voordeel is dat ik binnen mijn gezin niet de kostwinnaar ben en dus niet afhankelijk ben van de uitgave en verkoop van mijn gedichten.

    Schrijven is voor mij een manier van verwerken, maar vind het ook stimulerend dat ik reacties krijg. Ook in 2014 probeer ik weer een nieuwe uitgave op de markt te brengen, waarschijnlijk in eigen beheer. Ik ga me richten op een noodfonds om geld bij elkaar te krijgeen om dit ook echt te kunnen realiseren.

    Voor nu, mijn 2014 begint goed met het tweede deel van superhelden.nl want niet alleen schrijven is zalig om te doen, maar lezen van schrijverscollega’s is ook geweldig!

  5. Het proces dat Marcel beschrijft heb ik meegemaakt bij een krantenuitgeverij. de omzet en winst liepen terug. Het merkwaardige was dat alle krantenuitgevers dezelfde stappen deden. Gratis nieuws op internet zetten, terwijl al duidelijk was dat het niet werkte. Iedereen ging achter hetzelfde nieuws aan. Hetzelfde zie je nu gebeuren in boekenland. Iedereen zet in op dezelfde bestsellers. Die markt is wel verzadigd.
    Ik had ooit les in radio-formats van Adje Roland. Hij vertelt radiostations hoe ze geld kunnen maken. Hij zei: ‘je kunt beter anders zijn dan beter’. Hij gaf als voorbeeld dat je niet de programmering van Sky moet overnemen. de vaste luisteraars trekt je daar toch niet weg. In boekenland moet je dus niet proberen Dan Brown in zijn genre te verslaan of vijftig tinten weet ik veel. Met een echt origineel verhaal kun je denk ik nog wel redelijk veel boeken verkopen. Voor auteurs betekent dat ze veel tijd en energie moeten steken in de promotie van hun boek. het publiek moet weten dat je er bent. Sociale media moet je slim gebruiken.
    Persoonlijk ben ik er van overtuigd dat er een publiek is voor goed geschreven verhalen met een eigen geluid. Traditionele uitgeverijen en media hebben moeite om hun producten aan geinteresseerde lezers te verkopen. Dat is de uitdaging voor de komende tijd. Hoe zet je nieuwe structuren op om boeken aan mensen te verkopen? Ik vind het een interessante vraag en spannend om dat proces mee te maken. Ik loop daar over na te denken en manieren te proberen.

    Overigens, Marcel, ga vooral door met mensen inspireren. Daar ben je goed in en dat kan lang niet iedereen. We moeten nieuwe markten aanboren. Ik ben overtuigd dat dit mogelijk is.

  6. Hey Marcel,

    Goed stuk. Ik denk dat inderdaad meer en meer mensen door de constante influx van (slecht) nieuws verlamd raken.

    Wat, denk ik, echt een ding aan het worden is het fenomeen sensory overload. We worden dag in dag uit gebombardeerd met informatie. Vaak informatie waar je niks aan hebt. Immers zelfs een headline over wat mevrouw Kardashian nu weer heeft gedaan is nieuws voor de geïnteresseerde en de niet geïnteresseerde.

    Hierbij blijft vooral het slechte nieuws hangen, mensen reageren daarnaast ongenuanceerd en zonder na te denken. Immers je eerste gedachte is maar een klik weg en iedereen is toch benieuwd of zit op jouw mening te wachten… toch? Maar die eerste gedachte is zelden gelijk de gedachte die je eigenlijk op papier zou willen zetten of de beste gedachte die je kunt bedenken. Daarbij gaat het ook om aandacht, als ik nu x of y zeg komt daar z reactie op dus daar kan ik dan weer lekker tegen tekeer 🙂 (ook even inhakend op je Facebook post).

    Elk klein dingetje of groot dingetje (in eye of the beholder) wordt opgeblazen en is gelijk een “groot ding wat leeft” omdat er 10 invloedrijke vloggers, bloggers of Facebook communities over schrijven en het daarna direct wordt overgenomen. En voilá het is een issue en de anti community staat al weer binnen een paar tellen. Maar ik wijk af.

    Wat ik wil zeggen is Once more to the breach. Laten we het glas heffen op 2014; het jaar waarin we gaan proberen (en hoogst waarschijnlijk soms zullen falen en weer opkrabbelen) dingen positief op te pakken, te blijven oppakken, respect te hebben en te krijgen en waarin (hard) werkende mensen (van boekhandelaren tot de grootste bazen van dit of dat) succes zullen hebben of inzien dat het ingeslagen pad niet leidt naar de yellow brick road.

    En vooral kijken wat je al hebt bereikt en hebt, en vooral niet wat je nog niet hebt bereikt of niet kunt bereiken door eigen opgelegde restricties.

    Proost!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *